Home Columns Verdronken vlinder

Verdronken vlinder

Ton Wagenaars

“Zo te sterven op het water met je vleugels van papier..”  Een voor mij legendarische zin uit het onvolprezen lied “Verdronken Vlinder”. Het gevoelige en immens ontroerende nummer staat op de langspeelplaat “Voor de Overlevenden” een LP die in mijn optiek een van de beste Nederlandstalige langspeelplaten ooit is. Boudewijn de Groot mocht het lied vertolken maar Lennaert Nijgh was de schrijver van de tekst. Laatstgenoemde Nijgh tekende overigens voor bijna alle teksten op dit juweel en dat deed hij al op uiterst jeugdige leeftijd. Hij is altijd mijn Nederlands idool gebleven als het tekstschrijven betreft.

De tere verdronken vlinder ga ik steeds meer missen. Ook in het echt. Het is U toch ook opgevallen dat er de laatste jaren, maar vooral tijdens de laatste drie jaar, een enorme kaalslag heeft plaatsgevonden onder de insecten. Het laatste decennium wordt het pijnlijk steeds duidelijker dat er in ons land, onze provincie of voor mijn part in ons dorp een gigantische afname is waar te nemen van allerlei “kleine beestjes”.  Beestjes die door velen niet gekend worden en waar heel veel mensen absoluut geen enkele interesse voor hebben. Wat moet je met die kleine engerds, die bijten, steken, zoemen, je uit je slaap houden of je kriebelend in de weg staan en jeuk veroorzaken? Ik geef toe; op wespen zit ik ook niet te wachten en ook een nachtelijke mug in mijn slaapkamer kan ik missen, maar interesse voor insecten heb ik altijd gehad en menig determinatieboekje zit nog steeds in mijn rugzak. Dat had ik de afgelopen zomermaanden niet erg vaak nodig. Geen majestueuze en imposante sabelsprinkhanen meer en ook de verschillende wantsen of andere keversoorten heb ik niet meer waargenomen. Een eenzame mestkever kruiste mijn pad (of ik het zijne)  en slechts een handvol verschillende hommelsoorten kroop medio maart bij mij uit de grond. Zelfs de lieveheersbeestjes, meikevers en geelgerande watertorren waren de afgelopen jaren zeldzame waarnemingen die vol hilariteit werden begroet en genoteerd.

Geen felgekleurde loopkever, snuittorren of waterjuffers, laat staan het grote en zeldzame vliegend hert ( dit is geen hert ) of de aansprekende neushoornkever. Enkele tientallen jaren geleden ging ik ze zoeken met mijn kinderen en werd alles genoteerd. Leerlingen kwamen informeren naar de namen van gevonden insecten en samen gingen we dan op zoek naar kenmerken, de grootte en hun verspreidingsgebied. Zo werd de familie van de pijlstaarten in kaart gebracht en wisten we al vaak op voorhand welke vlinder er kwam uit die gigantische rups. Nachtvlinders waren meer dan motten en niet alle geelzwarte “rondvliegers” waren gevaarlijke wespen die je met een mepper te pletter sloeg. Zweefvliegen konden het ook zijn en de eendagsvliegen werden genoteerd vooral omdat we ze zielig vonden.  We kenden er zelfs een rijmpje van: “De eendagsvlieg vond het niet fijn, hij zou een weekdier willen zijn…” Echte humor.

Zo hadden we ook een heus gedicht over al die verschillende mieren als je weer eens in een groot bosmierennest was gestapt; “Tijdens de schepping op dag vier, schiep onze Lieve Heer de mier. Op de vijfde dag deed Hij het beter, want toen schiep God de miereneter. “

En dan nog even de vlinders die een tiental jaren terug nog massaal de bloemen en struiken kwamen bezoeken. Je keek niet op als een koolwitje of citroentje voorbij dartelde. ( Vlinders dartelen,,) Luid werden dan de namen gescandeerd als de atalanta, dagpauwoog, kleine vos, distelvlinder of dambordje voorbijkwam en juichkreten vulde de lucht als de zeldzame koninginnenpage in eigen dorp werd aangetroffen. Bij biologielessen kreeg je tenminste een soort of tien opgesomd en als je geluk had kreeg je de soorten ook nog eens te zien op een kartonnen wandkaart. Allemaal nostalgie en voor velen misschien valse sentimenten, maar ik mis het en dat wordt ieder jaar erger. Ik gun het mijn kleinkinderen en wens het eenieders kinderen toe om zich nog eens te mogen verbazen over de natuur zoals die bedoeld was. Maar er komt weer een nieuwe lente als straks weer een zonnewende heeft plaatsgevonden. Inmiddels draai ik deze aankomende herfst en winter weer die ene geweldige langspeelplaat met daarop dat ene nummer: Verdronken vlinder, die ene …  met zijn vleugels van papier. 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in