Ambiguïteit: dubbelzinnigheid of beter gezegd meerduidigheid. Het verschijnsel dat een tekst of gedeelte daarvan op meer dan één manier kan worden gelezen of geïnterpreteerd. Een fascinerend fenomeen daar waar de mens bestaat bij de gratie van communicatie. ‘Dubbelzinnig’ staat veelal voor precies twee betekenissen. ‘Ambigu’ laat open hoeveel mogelijke betekenissen (twee of meer) er precies zijn, aldus het Genootschap Onze Taal.
Voor een keer hier iets verder over de gemeentegrenzen kijkend al raakt het ook de Vughtse mensheid die naar het in de ether geventileerde kijkt en vooral luistert. Afgelopen dinsdag werd duidelijk dat het kabinet de licentie van omroep Ongehoord Nederland wil intrekken. Volgens minister Letschert (media) schendt Ongehoord Nederland (ON) al enige tijd de regels. Ongehoord Nederland maakt sinds vier jaar deel uit van het publieke omroepbestel en staat onder verscherpt toezicht. De rechtse omroep kreeg boetes opgelegd vanwege de schijn van belangenverstrengeling en het niet naleven van het eigen redactiestatuut.
Een tekstueel schoolvoorbeeld om ambiguïteit te duiden, is het woord ‘trap’. Je kunt iemand of iets een trap geven (hard met de voet raken). Het verwijst ook naar een schuin bouwsel met treden waarlangs je naar boven of beneden kunt. Voorts is er natuurlijk de overtreffende trap: de vorm van een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord die aangeeft dat een eigenschap het hoogst of meest uitgesproken is in vergelijking met alle anderen.
De overtreffende trap. Laten we het meest uitgesproken en meest gehoorde woord in de media deze week – ‘ongehoord’ – in ambigu opzicht beschouwen. Het bijvoeglijk naamwoord ‘ongehoord’ kan verschillende betekenissen hebben afhankelijk van de context. Buitengewoon of ongebruikelijk: het beschrijft iets dat nog nooit eerder is gezien of gehoord. Onacceptabel of verwerpelijk: het kan ook iets aanduiden dat moreel of sociaal onaanvaardbaar is. En ten slotte: in juridische of formele context kan het betekenen dat iemand tot iets wordt veroordeeld zonder dat hij of zij is gehoord.
ON dreigt na vier jaar uit het publieke omroepbestel te worden gezet en krijgt in dat geval geen overheidssubsidie meer. Ongehoord voor Nederlandse begrippen. Slechts voor één uitleg vatbaar: levert geen bijdrage.
